Những ngày đầu về công tác tại Trường THCS Giang Biên, với tôi, mọi thứ đều còn mới mẻ. Từ đồng nghiệp, học sinh đến từng dãy lớp, khoảng sân, hành lang, tôi đều đang từng ngày làm quen. Giữa những điều mới mẻ ấy, có một hình ảnh tôi thường xuyên bắt gặp mỗi sáng: một người phụ nữ với bộ quần áo giản dị, đôi găng tay và những dụng cụ vệ sinh quen thuộc, lặng lẽ làm công việc của mình khi sân trường còn chưa đông học sinh.
Đó là bác Nguyễn Thị Thủy – nhân viên lao công của nhà trường.
Ban đầu, tôi biết bác qua những lần gặp nhau trên sân trường hay ngoài hành lang. Khi tôi đến lớp chuẩn bị cho tiết dạy, bác đang lau cầu thang; lúc đi qua một dãy phòng học, tôi lại thấy bác thu gom rác hay sắp xếp những dụng cụ vệ sinh. Những lần gặp gỡ cứ tự nhiên như thế, chẳng có câu chuyện nào thật dài, nhưng dần dần hình ảnh bác Thủy trở nên quen thuộc với tôi. Công việc của bác phần lớn là những việc rất nhỏ: chút bụi trên hành lang, vài mẩu giấy còn sót lại, một góc cầu thang chưa sạch, những thùng rác cần được thu gom... Hết khu vực này, bác lại chuyển sang khu vực khác. Khi học sinh đến trường đông hơn, công việc cũng theo đó mà nhiều thêm.
Bác Thủy cần mẫn thu dọn, giữ gìn không gian trường lớp sạch sẽ, gọn gàng
Sự cần mẫn và trách nhiệm trong công việc
Có lẽ vì mới về trường nên tôi thường chú ý đến những điều xung quanh nhiều hơn. Tôi nhận ra một khoảng sân sạch, một hành lang khô ráo hay những bậc cầu thang gọn gàng mà mình bước qua mỗi ngày không tự nhiên mà có. Đằng sau sự sạch sẽ tưởng như rất bình thường ấy là công sức của những người như bác Thủy.
Có câu nói rằng: “Không có công việc nào thấp kém, chỉ có những người không biết trân trọng công việc.” Mỗi lần nhìn bác cần mẫn với chiếc chổi, cây lau nhà, tôi lại thấy câu nói ấy thật gần gũi. Giá trị của một công việc có lẽ không nằm ở việc nó được nhiều người biết đến hay ngợi khen, mà ở cách một người làm công việc ấy bằng trách nhiệm và sự tử tế.
Sau mỗi giờ ra chơi, học sinh trở về lớp, bác Thủy lại tiếp tục phần việc của mình. Đâu đó có thể còn một mẩu giấy bị rơi, một chiếc vỏ hộp bị bỏ quên hay vài vệt bẩn trên hành lang. Bác nhìn thấy thì thu dọn, lau sạch. Có khi nền nhà vừa được lau xong, những bước chân học trò lại vô tình để lại dấu, bác lại kiên nhẫn làm thêm một lượt. Những việc ấy cứ lặp đi lặp lại mỗi ngày, không ồn ào, cũng chẳng có gì đặc biệt để kể thành một câu chuyện lớn. Nhưng chính sự đều đặn ấy khiến tôi nhận ra ở bác sự chăm chỉ và trách nhiệm với công việc.
Càng quan sát, tôi càng hiểu công việc lao công không hề nhẹ nhàng. Một ngôi trường với nhiều học sinh cùng học tập, vui chơi mỗi ngày luôn cần được giữ gìn thường xuyên. Có những phần việc phải làm đi làm lại nhiều lần trong ngày. Hôm nay hoàn thành, ngày mai lại bắt đầu. Thế nhưng qua những lần tôi gặp, bác Thủy vẫn đều đặn, cần mẫn với công việc của mình. Điều khiến tôi quý bác có lẽ cũng nằm ở chính sự bình dị ấy.
Từ khi về công tác, tôi cũng có dịp chứng kiến những ngày nhà trường tổ chức hoạt động tập thể. Đó là lúc sân trường đông vui hơn, học sinh háo hức, giáo viên tất bật với phần việc của mình. Khi hoạt động kết thúc, mọi người dần trở về lớp hoặc tiếp tục công việc, bác Thủy lại bắt đầu thu dọn những thứ còn sót lại. Những chai nước, mẩu giấy hay vật dụng chưa được sắp xếp gọn gàng lần lượt được bác thu gom. Nhờ những bàn tay lặng lẽ như thế, khoảng sân lại trở về với vẻ sạch sẽ, ngăn nắp quen thuộc.
Bác Nguyễn Thị Thủy dọn dẹp, vệ sinh trường lớp sau buổi lễ khai giảng.
Những bài học âm thầm dưới mái trường
Là giáo viên, chúng tôi vẫn thường nhắc học sinh giữ gìn vệ sinh trường lớp, biết quý trọng không gian chung và công sức của người khác. Nhưng từ bác Thủy, tôi nhận ra rằng bên cạnh những bài học được viết trên bảng còn có những bài học hiện hữu rất tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày.
Khi học sinh nhìn thấy một người vừa lau sạch từng bậc cầu thang, các em sẽ hiểu vì sao mình cần giữ gìn. Khi thấy bác cúi xuống thu gom một mẩu rác người khác vô tình để lại, các em cũng có thể hiểu rằng một hành động nhỏ của mình đôi khi lại khiến người khác thêm vất vả. Từ đó, bài học về ý thức, trách nhiệm và sự tôn trọng lao động đến với các em một cách giản dị hơn.
Bác Thủy không đứng trên bục giảng, nhưng tôi nghĩ những việc bác làm mỗi ngày cũng âm thầm góp vào những bài học làm người dưới mái trường. Có những lúc nhìn bác làm việc, tôi chợt nhớ đến hai câu thơ của Tố Hữu:
“Có gì đẹp trên đời hơn thế
Người yêu người sống để yêu nhau.”
Cái đẹp trong cuộc sống đôi khi không ở đâu xa. Nó có thể bắt đầu từ việc mỗi người làm tốt phần việc của mình, nghĩ cho người khác thêm một chút và góp một phần công sức để nơi mình sống, làm việc trở nên tốt đẹp hơn.
Một con người gần gũi và sống tình nghĩa
Điều đáng quý hơn là vẻ đẹp ấy không chỉ hiện lên trong những giờ bác làm việc. Khi tạm gác chiếc chổi và những dụng cụ vệ sinh quen thuộc, bác vẫn là một người phụ nữ giản dị, chân thành và giàu tình cảm. Qua những dịp đời thường, tôi cảm nhận ở bác sự gần gũi, biết quan tâm và sẻ chia với những người xung quanh. Bác trân trọng niềm vui của người khác, sẵn lòng có mặt để động viên, chúc mừng trong những dấu mốc đáng nhớ. Có lẽ chính cách sống ân tình ấy đã làm cho sự tận tâm trong công việc của bác càng trở nên đáng quý: dù ở trường hay trong cuộc sống, bác vẫn luôn sống tử tế và nghĩ cho người khác.
Khoảnh khắc bác Thủy cùng gia đình sẻ chia niềm vui tại lễ bảo vệ luận án tiến sĩ.
Giá trị từ những điều bình dị
Một hành lang sạch sẽ, một cầu thang khô ráo, một khoảng sân không có rác thường được chúng ta đón nhận như một điều rất đỗi bình thường. Ít ai nghĩ rằng phía sau những điều ấy là biết bao bước chân, bao lần cúi xuống và bao công việc nhỏ được lặp lại mỗi ngày. Có những đóng góp không cần được gọi tên nhưng vẫn hiện diện trong cuộc sống của chúng ta theo cách như thế.
Từ bác Thủy, tôi hiểu thêm về hai chữ “tận tâm”. Tận tâm không nhất thiết phải là làm nên một điều gì lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là làm tốt công việc của mình mỗi ngày; thấy chỗ chưa sạch thì dọn cho sạch, thấy nền có nước thì lau để học sinh đi lại an toàn, cuối buổi vẫn hoàn thành những phần việc còn lại để ngày hôm sau thầy và trò lại bắt đầu một ngày mới trong không gian sạch sẽ, gọn gàng.
Là một giáo viên mới về trường, nhìn bác làm việc cũng khiến tôi tự nhắc mình nhiều hơn trong việc giáo dục học sinh ý thức giữ gìn trường lớp. Bởi giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là giúp các em biết sống có trách nhiệm, biết sẻ chia và biết trân trọng sức lao động của những người xung quanh. Nếu mỗi học sinh biết bỏ rác đúng nơi, biết giữ gìn lớp học, hành lang và những khu vực sinh hoạt chung thì đó cũng là một cách thể hiện sự tôn trọng đối với công việc của bác.
Tôi vẫn luôn tâm đắc với một suy nghĩ rất giản dị: giá trị của một con người không chỉ nằm ở việc họ làm được điều gì lớn lao, mà còn ở cách họ làm những điều nhỏ bé mỗi ngày. Nhìn vào công việc của bác Thủy, tôi càng cảm nhận rõ hơn điều đó. Những việc bác làm có thể nhỏ, nhưng khi được thực hiện bằng sự cần mẫn và trách nhiệm, chúng lại góp phần tạo nên một môi trường học tập sạch đẹp cho biết bao học sinh. Một mái trường không chỉ được tạo nên bởi những lớp học và những bài giảng. Ở đó có sự đóng góp của rất nhiều người, mỗi người đảm nhận một công việc khác nhau. Nếu thầy cô trực tiếp truyền đạt kiến thức, dìu dắt học sinh thì những người như bác Thủy lại âm thầm chăm chút cho không gian học tập chung. Mỗi công việc một khác, nhưng đều góp phần làm nên một mái trường sạch đẹp, gần gũi và thân thiện.
Lời kết
Với tôi, bác Nguyễn Thị Thủy là một tấm gương “Người tốt, việc tốt” rất đỗi bình dị dưới mái trường THCS Giang Biên. Điều đáng quý ở bác không phải những việc phi thường, mà là sự cần mẫn và trách nhiệm được thể hiện qua từng công việc nhỏ mỗi ngày.
Và từ một con người bình dị với một công việc bình dị, tôi càng hiểu rằng: không phải mọi điều đẹp đẽ đều cần bắt đầu từ những việc lớn lao. Đôi khi, chỉ cần mỗi người tận tâm với công việc của mình, biết sống có trách nhiệm và nghĩ đến những người xung quanh, những điều tốt đẹp đã âm thầm được tạo nên mỗi ngày.