Sáng ngày 30/09/2026, nhóm giáo viên Khoa học tự nhiên (KHTN) thuộc Tổ Tự Nhiên trường THCS Giang Biên đã tổ chức thành công tiết chuyên đề môn KHTN 8 tại lớp 8A6 với Bài 14: Thực hành xác định khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất kỳ không thấm nước (Tiết 3), do cô giáo Nguyễn Thị Ánh Tuyết trực tiếp giảng dạy. Tiết học được triển khai với nhiều điểm mới, sáng tạo, thể hiện rõ tinh thần đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, đồng thời chú trọng hoạt động thực hành thí nghiệm và tích hợp thuật ngữ, câu hỏi tiếng Anh cùng công nghệ AI hiện đại.
"Thực hành xác định khối lượng riêng" là bài học thực hành quan trọng trong chương trình KHTN 8. Học sinh đã được học lý thuyết về khối lượng riêng, nhưng khi tiến hành đo đạc thực tế đối với các vật có hình dạng bất kỳ, các em dễ gặp sai số do thao tác đo hoặc chưa nắm rõ quy trình xử lý dữ liệu.
Xuất phát từ thực tế đó, tiết học được xây dựng theo hướng tổ chức cho học sinh tự đề xuất phương án, trực tiếp thao tác thí nghiệm, thảo luận nhóm và tích hợp các câu hỏi luyện tập bằng tiếng Anh nhằm phát triển toàn diện năng lực khoa học. Việc ứng dụng các công cụ AI và kĩ thuật dạy học hiện đại (như See - Think - Wonder) giúp tăng tính tương tác, tạo động lực để học sinh chủ động khám phá kiến thức.
Mở đầu tiết học, không khí trở nên hứng khởi với hoạt động khởi động thông qua kĩ thuật "See - Think - Wonder" và video AI hỗ trợ. Giáo viên đặt vấn đề gợi mở giúp học sinh liên hệ kiến thức cũ, từ đó nhận ra nhiệm vụ cốt lõi của tiết học: Làm thế nào để xác định chính xác khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất kỳ không thấm nước (như hòn đá, viên sỏi)?
Ở phần hình thành kiến thức, học sinh làm việc theo nhóm để tìm hiểu quy trình thí nghiệm. Các nhóm sử dụng thẻ màu để thảo luận và sắp xếp thứ tự các bước tiến hành: từ việc dùng cân điện tử đo khối lượng, dùng ống đong xác định thể tích V1 và V2, tính thể tích vật V = V2 - V1, đến bước lặp lại thí nghiệm 3 lần để lấy giá trị trung bình.
Bước vào phần thực hành, các nhóm học sinh trực tiếp thao tác với dụng cụ thí nghiệm gồm cân điện tử, ống đong, cốc thủy tinh chứa nước và viên đá. Các thành viên phân công nhiệm vụ rõ ràng: người thao tác đo, người đọc số liệu, người ghi chép và tính toán các giá trị trung bình để tính khối lượng riêng.
Giáo viên giữ vai trò điều phối, hỗ trợ và nhắc nhở học sinh đảm bảo tính trung thực, cẩn thận khi ghi nhận kết quả.
Sau khi hoàn thành thực hành, các nhóm tiến hành báo cáo và thảo luận sôi nổi về nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch kết quả giữa các nhóm, từ đó rút ra các bài học về sai số thiết bị, kĩ năng đọc mực nước và thao tác đo.
Điểm nổi bật và sáng tạo của tiết chuyên đề là việc kết hợp luyện tập bài tập tích hợp Tiếng Anh. Bên cạnh các câu hỏi trắc nghiệm và tự luận bằng tiếng Việt, giáo viên đưa vào các câu hỏi trắc nghiệm bằng tiếng Anh (ví dụ: Question 4, Question 5 về phương pháp đo thể tích và khối lượng). Điều này không chỉ giúp củng cố kiến thức chuyên môn mà còn nâng cao khả năng sử dụng ngoại ngữ và tư duy hội nhập cho học sinh.
Tiết chuyên đề KHTN diễn ra trong không khí sôi nổi, học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức, hào hứng tham gia vào các hoạt động thực hành và trả lời câu hỏi. Thông qua tiết dạy, giáo viên trong nhà trường có thêm nhiều kinh nghiệm quý báu về thiết kế bài học thực hành định hướng phát triển năng lực, tích hợp liên môn (Tiếng Anh - AI - Khoa học), đóng góp tích cực vào sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường THCS Giang Biên.
Một số hình ảnh ấn tượng trong tiết chuyên đề KHTN: